staralitva (staralitva) wrote,
staralitva
staralitva

Германскі суперстрат у старажытнай Літве (ч. 2)

Падаўшы такія агульныя разважанні аб неаўтахтонным паходжанні літоўскае шляхты, падамо цяпер аналіз яе імёнаў. Чыстая бальшыня фармантаў у імёнах літоўскае шляхты знаходзіць наўпростыя адпаведнікі ў германскіх (перадусім усходнегерманскіх) імёнах. Астатнія фарманты спрабуем рэканструяваць на грунце усходнегерманскіх моў. Разглядаем неславянскія імёны літоўскіх князёў і баяраў да 15 стагоддзя, а таксама летапісных князёў (з летапісаў ВКЛ [35], Раўданскага рукапісу [36] і хронікі Ратунда [37]). Ужываем этымалагічныя слоўнікі германскіх імёнаў [38] і слоўнікі гоцкае і іншых усходнегерманскіх моў [39] (гоцкая літара þ (thorn) азначае міжзубны гук, як англійскае ‘th’). Ніжэй ужываем наступныя скароты: бург. – бургунцкая мова; гоцк. – гоцкая мова, гоцкае імя; герм. – агульнагерманская або старажытнагерманская лексема, (агульна)германскае імя; РР – Раўданскі рукапіс.

-альг- (-ольг-) (Альгерд, Альгімунт): ад гоцк. alhs “бажніца”, герм. helig “свяшчэнны”; былі герм. імёны Algart, Alhmunt;
-бар- (-бор-) (Вісбар, Шадыбор, Баргайла): былі герм. імёны Baroald, Barocho, Barfrid; ад гоцк. bara, baur “чалавек, дзіцё” (літаральна – “народжаны”);
-бой- (-буй-) (Бойнар, Буйвід): былі герм. імёны Boio, Boiko, Boiorix; мабыць, знітавана з швецкім boja “ланцуг, кайданы”;
-буд- (Будывід, Будвойна): былі герм. імёны Budelin, Teutobod, Argibudo; ад бург. buda “пасол, пасланнік” або герм. bodo “гаспадар”;
-бут- (Бутаўт, Карыбут, Цвербут): былі гоцк. імёны Butila, Sisebuto, Hosbut; відаць, ад усходнегерманскага but- з значэннем “корань, аснова” (гепіцкае butilo – “камель”);
-валд- (-вольт-) (Ромвальт, Звінвальт, Валімунд): фармант пашыраны ва ўсходнегерманскіх імёнах (Valdemarus, Arvaldus, Sigisvultus); ад гоцк. і герм. waldan “валодаць, гаспадарыць” або wulþus “слава, мажнасць”;
-від- (Гедывід, Будывід, Відымін): фармант пашыраны ва ўсходнегерманскіх імёнах (Vidimer, Widericus, Widbod); ад гоцк. wida “сувязь, злучэнне, моцнасць”, або ад гоцк. і герм. widus “дрэва”;
-віг- (Вігунт, Вігайла): фармант пашыраны ва ўсходнегерманскіх імёнах (Wigand, Wigilo, Wigmunt); гоцк. і герм. wigs “вайна, бойка”;
-віл- (Вілгайла, Гінвіл, Таўтвіл): фармант пашыраны ва ўсходнегерманскіх імёнах (Willirad, Willimeres, Badvila); гоцк. wilja “воля”;
-вільд- (-вілт-) (Войшвілт, Монствільд, Эйвільд): фармант пашыраны ў гоцкіх імёнах (Arvildis, Savildi, Vivildus); гоцк. wilþeis “дзікі”;
-він- (Вінгальт, Лонгвін, Ментвін): фармант пашыраны ў гоцкіх імёнах (Vinibal, Vinilderus, Odwin); гоцк. wins “сябр”;
-віс- (-віш-): (Вісігерд, Вісімонт, Вішымут): фармант пашыраны ва ўсходнегерманскіх імёнах (Wisigard, Wizmunt, Wisagund); гоцк. wis “мудры, абазнаны”;
-віт- (Вітаўт, Віцень): фармант пашыраны ва ўсходнегерманскіх імёнах (Witolt, Witin, Witila, Witimirus); гоцк. wit “веда, розум, закон”;
-войд- (Войдат, Вайдыла): былі герм. імёны Waide, Weidheri, Weidman; відаць, ад гоцк. waida “поле, паша”;
-войн- (Война, Давойна, Войнад): відаць, знітавана з старагерм. wunna, гоцк. wunands “шчаснасць, задаволенасць”, ісландскім vænn “прыемны”, нямецкім gewohnt “задаволены”; былі герм. імёны Wonnat, Vuuna, Vunnihad;
-войш- (Войшалк, Войшвід, Войшнар): гоцк. і бург. waiþs “паляванне”, гоцк. waiþja “паляўнічы”;
-гайл- (Мінгайла, Ягайла, Скіргайла, Гайлігін, Сунгайла): фармант пашыраны ва ўсходнегерманскіх імёнах (Gailo, Geilamir, Gailswindis, Ingeila, Sarahailo); ад гоцк. і бург. gails “жвавы, свавольны, ганарысты”;
-гаст- (Гасцейка, Гостык, Гастоўт): гоцк. і герм. gasts “госць, вандроўнік”; былі герм. імёны Gasto, Gasticho, Gastald;
-гаўд- (-гоўд-) (Гаўдымунда, Гедыгоўд, Даўгоўд): фармант пашыраны ва ўсходнегерманскіх імёнах (Gaudemund, Gaudomar, Witogaud, Gaudila), але яго паходжанне не зусім яснае; магчыма, ад гоцк. goþs “добры, годны”, godei “дабро, годнасць, цнота”, або ад гоцк. і бург. auds “багацце, спор”;
-гед- (Гедывід, Гедымін, Гедыгоўд): відаць, з значэннем “нораў, пыха”; старагерм. gidd- “пыхлівы, ганарысты”, ісландскае geð “нораў, тэмперамент”; былі герм. імёны Gaidoald, Hiddikin, Hidoin;
-гель- (Гілігунт, Гелігуд): былі герм. імёны Heligund, Heliger, Helmigaud; ад гоцк. і герм. helm “шалом”;
-гер- (Германт, Герстут, Гервід): герм. heri “войска, загон” або heru “меч”; былі гоцк. імёны Herelieva, Erwih, герм. Germunt, Gervida;
-герд- (Гердзень, Альгерд, Мантыгерд): гоцк. gairdan “падпяразваць”, перан. “ахоўваць”; garda “агароджа”, перан. “ахова, бяспека”; былі герм. імёны Alagart, Herdwic, Hergerdr;
-гін- (Гінтаўт, Даўген): былі герм. імёны Ginheri, Ginand, Gimmund; відаць, ад гоцк. gin- “пачатак”;
-гінд- (Прэзгінд, Вісгінт): былі герм. імёны Gento, Gendrad; ад гоцк. gands “посах”, перан. “чары”;
-гіс- (Гісвін, Гісмен): былі ўсходнегерманскія імёны Gieswein, Gislamundus, Nitigis; гоцк. gisls “страла”;
-гой- (Гойтарт, Гоймант, Гойлют, Гоюл): гоцк. і герм. hauhs “высокі”; фармант пашыраны ў герм. імёнах (Hohgaud, Hohman, Hohrat);
-гуд- (Гудыгерд, Сургут, Гелігуд): былі гоцк. імёны Gudeleub, Godemund, Guderith; ад гоцк. guþs “Бог”;
-гунт- (Вігунт, Гілігунт): фармант пашыраны ў гоцкіх імёнах (Gunthigis, Gundemirus, Theodagunda); гоцк. gunþs “бойка, бітва”;
-даў(г)- (Даўгерд, Даўспронг, Даўмонт, Даўгайла): мабыць, ад гоцк. daug “годна”, бург. daugjis “здольны, годны”; або ад старагерм. tulg-/dulg- “моцны, трывалы”, dolg “дужанне”; былі гоцк. імёны Damundus, Osdulg, Valduigius, германскія Daumerus, Dulchard;
-дзер- (-дзір-) (Дзірсун, Дзермант): мабыць, ад гоцк. dius, герм. tiur “звер”; былі герм. імёны Deorovald, Deorulf, Deurtrudis;
-жад- (-шад-) (Каўдыжад, Шадвід, Шадыбор): мабыць, ад гоцк. skadus “ахінуты, абаронены”; было герм. імя Scatto;
-жыг- (-зіг-) (Жыгімонт, Зігебут): фармант пашыраны ва ўсходнегерманскіх імёнах (Sigeberto, Sigisvultus, Sigismer); гоцк. і бург. sigus “перамога”;
-звін- (-жвін-) (Звінвальт, Жывінбуд): гл. -свін(т)-
-кар- (-кор-) (Карыят, Карыбут, Карыгайла): былі герм. імёны Cariatto, Chariobaud, Caramer; відаць, ад гоцк. kaurus “цяжкі, важкі”;
-кес- (Кясгайла, Кестаўт): мабыць, ад гоцк. gais “суліца, кап’ё”; фармант пашыраны ў гоцкіх імёнах (Gesiulf, Unigis, Gesimund);
-кінт- (Кінтыбут, Вікінт): відаць, ад гоцк. і герм. kinds “дзіцё, род”; было герм. імя Witikint, Witikind;
-кон- (Коншалк, Контаўт, Канігайла): ад гоцк. koni- “адважны”; былі герм. імёны Conrad, Conald;
-люб- (Любарт, Любка): фармант вядомы ў гоцкіх імёнах Liubita, Gudilub, Svinthiliuba; германскае
-ліб- ва ўсходнегерманскіх мовах мела форму -люб- з тым жа значэннем, што ў славянскіх;
-лют- (Лютавор, Гвазэлют, Гойлют): фармант пашыраны ва ўсходнегерманскіх імёнах (Liutwert, Leuteris, Leudomarus); гоцк. і бург. liuþs, leuda “люд, людзі”;
-мер- (-мір-) (Нетымер, Гайлімір): фармант пашыраны ва ўсходнегерманскіх імёнах (Vidimer, Walamer, Witimirus); гоцк. і бург. meris “славуты, выбітны”;
-мін- (Мінгайла, Гедымін, Таўтымін, Мінімунд): былі герм. імёны Minegis, Minard, Minsuind; відаць, ад гоцк. minan “менаваць, памятаць, любіць”;
-монс- (Монствід, Монстаўд): мабыць, ад гоцк. muns “пэўнасць, умысел, імкненне”;
-мунд- (-монт-) (Скірмунт, Даўмонт, Нарымунд, Монтвід): фармант пашыраны ва ўсходнегерманскіх імёнах (Damundus, Gesimundus, Sidimundus, Mundila, Mondericus); ад гоцк. munds “моц розуму, імкненне”, mundrs “гарлівы, палкі”;
-мут- (-мот) (Вішымут, Драўмут, Вінмот): фармант пашыраны ў герм. імёнах (Vismuot, Willimot, Geilmot); гоцк. moþs “(баявы) дух, лютасць, адвага”;
-нар- (Нарымунд, Нарбут, Войшнар): фармант пашыраны ў гоцкіх імёнах (Narthildis, Nerigaud, Ragnaris, Asinarius); ад гоцк. nasjan “захоўваць, ратаваць”;
-нет- (Нетымер, Гінет): былі герм. імёны Nidmar, Nitigis, Gernid; ад гоцк. neiþa “злосць, варожасць”;
-прэз- (-прэй-) (Прэзгінд, Прэйбут): фармант пашыраны ў герм. імёнах (Prezzold, Prezila, Prehholf); ад старагерм. proz “шляхетнае каменне”;
-раг- (Рагвалод, Свінтарог): былі гоцк. імёны Ragnaris, Ragnahilda, Ragulf; ад гоцк. raginon “гаспадарыць, судзіць, выракоўваць”, ragin “вырак”;
-рад- (Радзівіл, Ратаўт): фармант пашыраны ў герм. імёнах (Radobod, Radmund, Ratgaud, Willirad); герм. rad “рада”;
-рок- (-рук-) (Рокуць, Рукля): былі герм. імёны Roccula, Ruccko, Rucchart; ад гоцк. hrukjan “раўці, рыкаць”;
-ром- (Ромвальт, Эйрам): фармант пашыраны ў герм. імёнах (Romualt, Romard, Romoin); герм. hruom “слава, славутасць”;
-рым- (Бутрым, Рымавід, Монтрым): фармант пашыраны ў герм. імёнах (Rimbalt, Rimolt, Hrimerim, Striterim); гоцк. rimis “спакой, стрыманасць, непарухлівасць”;
-рынг- (Рынгольт, Рынгала): герм. hring “кольца”; былі герм. імёны Ringolt, Ringilio;
-сар- (Сарвід, Сарман): фармант пашыраны ў герм. імёнах (Saramund, Saregaud, Sarahailo); гоцк. і герм. sarwa “зброя”;
-сав- (Савімонт, Саўгут, Савігін): былі гоцк. імёны Savaricus, Savildi, герм. Savalo, Savientis; ад гоцк. і бург. sauil, старагерм. sowila “сонца”;
-сваль- (Свальгед, Свальген): герм. swal “полымя”; былі герм. імёны Swala, Swallehart;
-свін(т)- (Звінвальт, Свімунт, Свінтарог): гоцк. swinþs “моцны, магутны”; былі гоцк. імёны Svintericus, Svintila, Svinthiliuba;
-скалк- (-шалк-) (Войшалк, Коншалк, Скамунт): гоцк. skalks “слуга”; былі герм. імёны Walscalch, Scaleman, гоцк. імёны Ascalc, Gudescalcus; імя Готшалк існавала сярод усходніх германцаў у 11 ст.;
-скір- (Скірмунт, Скіргайла, Скіртаўт, Скірбут): гоцк. skeirs “ясны, чысты”; былі герм. імёны Scirbald, Scierhilt;
-стольд- (Манстольд, Герстальт): былі герм. імёны Heristalt, Winstalt; відаць, ад гоцк. stalds “які набывае, прагны”;
-сун- (Дзірсун, Сунгайла): фармант пашыраны ў гоцк. імёнах (Suniemirus, Suniericus, Sunila); гоцк. sunja “праўда”, sunis “сапраўдны”;
-сур- (Сургут, Сурмін, Сурвіла): мабыць, ад гоцк. swers “шаноўны, паважаны” або ад герм. suari “цяжкі, важкі”; былі герм. імёны Suarinc, Swarlind;
-сут- (Сутарт, Сутка, Сутыла): гоцк. suts “рахманы, лагодны, спакойны”; былі герм. імёны Suto, Suttericus;
-тал- (Талівойша, Тальят, Талмут): гоцк. tals “дасціпны, умельскі”; былі герм. імёны Tallo, Talamot;
-таўт- (-таўд-) (Таўтвіл, Таўтыгерд, Вітаўт, Монтаўт): фармант пашыраны ва ўсходнегерманскіх імёнах (Teutgerdis, Theudemir, Theudila, Witolt); гоцк. theuda “род, народ”;
-торт- (Гойтарт, Сутарт, Вештарт): відаць, ад гоцк. і герм. þruþs “мажнасць, веліч”; былі пашыраны ўсходнегерманскія імёны з фармантам -труд- (Heilahtrud, Widrud, Swasthrud);
-цвер- (Цвербут, Цвермунт): гоцк. þwairhs “гнеўны, порсткі, ваяўнічы”;
-эй- (Эйвільд, Эйгінт, Эйнар, Эйсмант): былі герм. імёны Egind, Eumund, Einard; ад гоцк. agi “лязо, булат, меч”;
-я- (Ягайла, Ямант): гоцк. ja, jah “дыкжэ, сапраўды”; былі герм. імёны Jahheri, Joman;
-ят- (-ют-) (Карыят, Тальят (Талют), Сур’ят, Ятаўт): мабыць, ад гоцк. iuþa, старагерм. joþ “дзіцё, народзінец, нашчадак”; былі герм. імёны Eutharic, Joduin, Jutrad;

Як бачым, усе імёны сярэднявечнае літоўскае шляхты натуральна тлумачацца з усходнегерманскіх моў і многія з іх маюць наўпростыя адпаведнікі сярод усходнегерманскіх імёнаў. Сярод германскіх рыс літоўскіх імёнаў яшчэ можна адзначыць захаванне спалучэнняў -ск- і -св- (Скірмунт, Свальгед), уласцівае для германскіх моў і неўласцівае для ўсходнебалцкіх, наяўнасць дыфтонгу -эй- (Эйвільд, Эйсмант), якога няма ў жамойцкай мове, а таксама ўласцівыя для германскіх імёнаў канчаткі -ен (Гердзень, Тройдзень, Віцень), -уд/-ут (Гердуд, Кейстут, Яўнут), -унд/-унт (Войшунд, Талунт) і -іла, -ула (Вайдыла, Віршула), якіх няма ў балцкіх імёнах.
Падамо тлумачэнні імёнаў сярэднявечнае літоўскае шляхты. Калі літоўскае імя мае наўпросты адпаведнік сярод германскіх імёнаў, падаем яго адразу. У іншых выпадках падаем прыклады імёнаў з такімі ж або падобнымі фармантамі. Ужываем наступныя скароты: б. – баярын; к. – князь; в.к.л. – вялікі князь літоўскі; л.к. – летапісны князь; тс. – таксама; С1398 – імя з Салінскае дамовы ВКЛ з Тэўтонскім ордэнам [40]; ВР1401 – імя з акту Віленска-Радамскае уніі 1401 г. [41]; Гр1413 – імя з акту Гарадзельскае уніі 1413 г. [42]; Ч1431 – імя з Чартарыйскае дамовы ВКЛ з Польшчаю 1431 г. [43]; Х1432 – імя з Хрыстмемельскае дамовы ВКЛ з Тэўтонскім ордэнам 1432 г. [44]; 3ЛМ – імя з спісу наданняў вялікага князя Казімера ў 3-й кнізе запісаў Літоўскае метрыкі (1440 – каля 1466 гг.) [45].
Такім парадкам, маем наступныя тлумачэнні імёнаў літоўскіх князёў і баяраў:

Айгуст (к. у Пскове ў 1270 г.), Айгуста (дачка в.к.л. Гедыміна): герм. Egusta, Eggusta; ад гоцк. agi “лязо, булат, меч”;
Альгерд (в.к.л. 1345–1377 гг.): герм. Algart, Allegard, Alfgerd; альг + герд = “свяшчэнная ахова”; РР тлумачыць імя як “радасць Вольгі” (мабыць, ад -ольг- + герм. hord “скарб”);
Альгімунт (л.к.; тс. к. Гальшанскі † да 1385 г.): герм. Alhmund, Alhmunt; альг + мунд = “свяшчэнная гарлівасць”;
Альдона (дачка в.к.л. Гедыміна): герм. Altduoni, Aldoin, Aldewina; “старая сяброўка”;
Арвід (л.к.), Гервід (3ЛМ): герм. Ervid, Gervida; гер + від = “меч моцы” або “моцнае войска”;
Баргайла (3ЛМ): бар + гайл = “народжаны жвавым”
Барэйка (б. часоў в.к.л. Гедыміна, пачынальнік шляхецкага роду Хадкевічаў; тс. С1398, ВР1401): “дзіцё”
Бікша (к. 1219 г., 1260 г.): герм. Biccho, Bicchio; ад герм. bicken “сячы”;
Бойнар (Гр1413): бой + нар = “ланцуг захавання”
Борза (мо’ Броза) (брат в.к.л. Тройдзеня † да 1282 г.): герм. Brozo; гл. -прэз-
Ботвіл (3ЛМ), Бутвіл (3ЛМ): бут + віл = “корань волі”
Бубета (л.к. Гедройцкі): былі герм. імёны Bube, Buobila; ад старагерм. bube “хлопчык, пахолак”;
Будвойна (б. 1357 г.): буд + войн = “пасланнік шчасця”
Будывід (к., 1289 г.): буд + від = “пасланнік моцы”
Бутвід (б. каля 1388 г.; тс. к. Гедройцкі 1451 г.; тс. 3ЛМ): бут + від = “моцны корань” або “корань дрэва”; было швецкае імя Ботвід;
Будыкід (мо’ Будыгід) (к. 1289 г.): буд + гед = “пышны пасланнік”; былі герм. імёны Boutgis, Bothad;
Буйвід (стараста кернаўскі 1398 г.; тс. 3ЛМ): бой + від = “ланцуг моцы”
Буна (б. 1260 г.): герм. Buno, Bunno; мабыць, ад гоцк. bundnan “звязваць”;
Бутавіт (к. 1219 г.; тс. 3ЛМ): бут + віт = “корань мудрасці”
Бутаўт (сын к. Кейстута, к. дарагічынскі да 1365 г.), Бутаўд (ВР1401, Гр1413): бут + таўт = “камель роду”;
Бутрым (Гр1413, маршалак дворны ад 1412 г.): бут + рым = “непарушны корань”
Бушка (Буска) (С1398): гоцк. buska “цялеш”;
Вайдыла (стараста лідскі 1377 г.; тс. 3ЛМ): “паляўнічы”; было гоцк. імя Wadila, герм. Waide, Waldila;
Валімунд (С1398, ВР1401, бацька маршалка дворнага Кясгайлы): герм. Walmund, Walamunt, Waltimunt; валд + мунд = “гарлівасць улады”;
Вальгун (б. 1288 г.): герм. Walchuni, Walegundis, Walahun; герм. walah “вандроўнік” + гунд = “вандроўнік-ваяр”;
Ванібут (к. 1219 г.; тс. 3ЛМ), Вонбут (3ЛМ): войн + бут = “шчасны корань”
Вега (б. 1260 г.): герм. Wego; ад гоцк. wigs “бойка”;
Вештарт (б. † каля 1441 г.): віс + торт = “мажнасць мудрасці”
Вігайла (стараста вількамірскі 1398 г., Ч1431): віг + гайл = “жвавы ў бойцы”; было герм. імя Wigilo;
Вігунт (сын в.к.л. Альгерда): герм. Wigunt, Wigant; віг + гунт = “бітны на вайне”; або ад герм. wigant “ваяр”;
Від (л.к.): герм. Wido, Wida; “моц” або “дрэва”;
Відыгайла (3ЛМ): від + гайл = “моц жвавасці”
Відымін (брат Андрэя Гілігунта з Гр1413): від + мін = “моцны думамі”
Відымонт (б. † 1382 г.): від + мунд = “моц гарлівасці”; было герм. імя Witmund;
Вікінт (л.к.; тс. к. 1219 г.): віг + кінт = “дзіцё бітвы”, або віт + кінт = “дзіцё мудрасці”; было герм. імя Witikind, Witikint;
Вілгайла (к. 1219 г.; тс. 3ЛМ): віл + гайл = “жвавая воля”
Вілгейда (дачка в.к.л. Альгерда): герм. Williheid, Wilhada; віл + гед = “ганарыстая воляю”, або віл + гоцк. haidus “від, вобраз” = “вобраз волі”;
Вілявід (3ЛМ): віл + від = “воля моцнасці”; было герм. імя Williswind;
Вінгальт (сын в.к.л. Альгерда): він + hildi “бойка, бітва” = “сябра бітвы”; або він + гаўд = “сябра цноты”; было гоцк. імя Winigild, герм. Winegaud;
Вінмот (3ЛМ): він + мот = “сябр адвагі”
Віркаль (Гр1413): былі герм. імёны Werhher, Wirchilleoza; ад герм. werc “праца”;
Віршула (к. 1359 г.; тс. прыдомак Остыкаў): былі герм. імёны Werzo, Wirdilo; ад гоцк. wairþs “годны, дастойны”; суфікс -ула пашыраны ва ўсходнегерманскіх імёнах;
Вісавід (б. † каля 1388 г.): віс + від = “моцнасць мудрасці”
Вісбар (брат кашталяна віленскага Мінгайлы з Гр1413): віс + бар = “народжаны мудрым”
Вісгайла (б. 1260 г.; тс. 3ЛМ): віс + гайл = “жвавая мудрасць”
Вісгаўд (3ЛМ): віс + гаўд = “мудрасць цноты”; былі герм. імёны Witogaud, Wisogoz;
Вісгінт (3ЛМ): віс + гінд = “посах мудрасці”; было герм. імя Wisagund;
Вісігін (Гр1413), Вісагін (3ЛМ): герм. Wizikin; віс + гін = “пачатак мудрасці”;
Вісігерд (Гр1413), Візгерд (3ЛМ): герм. Wisigard; віс + герд = “ахова мудрасці”;
Вісімонт (3ЛМ): герм. Wizmunt; віс + мунд = “гарлівасць мудрасці”;
Вітарт (3ЛМ): віт + торт = “мажнасць мудрасці”
Вітаўт (к. 1266 г., тс. к. † каля 1342 г.; тс. в.к.л. 1392–1430 гг.; тс. 3ЛМ): пашыранае герм. імя Witolt, Witold; віт + таўт = “мудрасць роду”;
Віцень (в.к.л. 1294–1315 гг.): герм. Witin, Wittenus; “мудры”;
Вішымут (к. 1219 г.): герм. Vismuot; віс + мут = “дух мудрасці”;
Войдат (сын к. Кейстута; тс. ВР1401): войд + ят = “дзіця поля”
Война (брат в.к.л. Гедыміна † да 1335 г., тс. ВР1401; тс. к. Гедройцкі 1433 г.): “шчасны”
Войнад (б. 1324 г.; тс. ВР1401): войн + ят = “шчаснае дзіця”
Войшалк (в.к.л. 1264–1267 гг.): войш + шалк = “адданы паляванню”
Войшвілт (к. 1367 г.; тс. б. 1387 г.): войш + вілт = “дзікае паляванне”
Войшвід (ВР1401): войш + від = “моцны на паляванні”
Войшнар (Гр1413; тс. 3ЛМ): войш + нар = “захаваны на паляванні”
Войштаўт (б. каля 1388 г.; тс. 3ЛМ): войш + таўт = “род паляўнічых”
Войшунд (Вайшымунд, роднае імя Хрыстына Остыка): войш + мунд = “гарлівы паляўнічы”
Гайлігін (л.к.; тс. ВР1401, бацька ваяводы віленскага Манівіда): гайл + гін = “жвавы зачатак”
Гайлімін (ВР1401): гайл + мін = “жвавы думамі”
Гайлімір (б. 1432 г): было вандальскае імя Geilamir; гайл + мір = “славуты свавольствам”;
Гастоўт (Гастольд) (ваявода в.к.л. Гедыміна; тс. стараста віленскі ў 1387 г., пачынальнік шляхецкага роду з сядзібаю ў Геранёнах): герм. Gastald; гаст + таўт = “род вандроўнікаў”, або ад гоцк. gastalds “прагавіты, галлівы”;
Гаўдрым (3ЛМ): гаўд + рым = “непарушная цнота”; былі герм. імёны Audram, Gauderich;
Гаўдымунда (дачка в.к.л. Тройдзеня): гоцк. Gaudemund; гаўд + мунд = “гарлівасць цноты”;
Гвазэлют (сын в.к.л. Віценя): гоцк. hwaz “востры, праніклівы, чулы” + лют = “чулы да людзей”; былі герм. імёны Hwazmot, Kerhwas, Wichwas;
Гедрус (л.к., пачынальнік княскага роду Гедройцяў): герм. Gaideris, Gayderis, Keidrih; “гаспадар дзіды”;
Гедывід (пляменнік в.к.л. Міндоўга): гед + від = “пыхлівы моццу”; былі герм. імёны Hadwid, Gaudovid;
Гедыгерд (Х1432): гед + герд = “пыхлівы ахоўнік”
Гедыгоўд (маршалак дворны ад 1401 г., пачынальнік шляхецкага роду з сядзібаю ў Вішневе):
гед + гаўд = “пышнасць цноты”; былі герм. імёны Hadegaud, Godelgaud, Yedigoz;
Гедымін (в.к.л. 1316–1341 гг.), Гедмін (3ЛМ): гед + мін = “пыхлівы думамі”; былі герм. імёны Hideman, Hiddikin;
Гелігуд (3ЛМ): гель + гуд = “боскі шалом”;
Гердзень (стрыечны брат в.к.л. Міндоўга, к. Полацку ў 1264 г.; тс. б. да 1387 г.): герм. Gardin, Gerting; “ахоўнік”;
Гердуд (Гр1413), Гердуць (б. 1388 г.): “ахоўнік”
Гердывід (б. 1388 г., Х1432), Гірдвід (3ЛМ): герд + від = “моцнасць аховы”; было гоцк. імя Herdwic;
Гердывіл (л.к.; тс. к. 1219 г.): герд + віл = “ахова волі”
Гердымонт (3ЛМ): герд + мунд = “ахова гарлівасці”
Германт (л.к.): герм. Girmund, Germunt, Herimont; гер + мунд = “гарлівасць войска”;
Герстаўт (б. 1384 г.): гер + таўт = “ваярскі род”
Герстальт (3ЛМ): герм. Heristalt; гер + стольд = “які набывае войска”;
Герстут (сын в.к.л. Міндоўга): гер + гоцк. stutja “апора” = “апора войска”; былі герм. імёны Stutzias, Stotzas;
Гетаўд (Гр1413): гед + таўт = “ганарысты род”
Гілігунт (Гр1413): герм. Heligund; гель + гунт = “шалом бітвы”;
Гінбут (л.к.), Гінібут (3ЛМ): герм. Genobaud; гін + бут = “зачатак корня”;
Гінвіл (л.к. Наваградку; тс. намеснік троцкі 1398 г.): гін + віл = “пачатак волі”; было гоцк. імя Hunvil;
Гінет, Гінейт (ВР1401, Гр1413): гін + нет = “пачатак злосці”; было герм. імя Gernid;
Гінівойш (3ЛМ): гін + войш = “пачатак палявання”
Гінтаўт (С1398, ВР1401; тс. 3ЛМ): гін + таўт = “зачатак роду”
Гісвін (3ЛМ): герм. Gisoin, Gieswein; гіс + він = “сябра стралы”;
Гісмен (3ЛМ): гіс + мін = “страла памяці”
Глапімін (л.к.): мо’ ад гоцк. hlaupan “бегчы” + мін = “які любіць бегчы”
Гойлют (Койлют) (б. † каля 1388 г.): гой + лют = “высокі над народам”
Гоймант (3ЛМ): герм. Goismund, Haimund; гой + мунд = “высокі гарлівасцю”;
Гойтарт (к. † 1266 г.): гой + торт = “высокі мажнасцю”; было герм. імя Goltrut;
Гольша (л.к., пачынальнік княскага роду Гальшанскіх): ад гоцк. gulþa, golþa “золата”;
Гоюл (к. Гедройцкі 1431 г.), Гогул (3ЛМ): “высокі”; былі герм. імёны Hohilo, Hohold;
Гродвіл (б. 1359 г.): гоцк. hroþ “слава, перамога” + віл = “воля да перамогі”; фармант -грод- пашыраны ў герм. імёнах (Hrodwig, Hrodowin, Hrodger, Hrodmund);
Гудыгерд (С1398): герм. Gudahard; гуд + герд = “боская ахова”;
Давіл (л.к. Вільні), Давіла (б. 1359 г.): герм. Davila, Dauwila; даў + віл = “воля здольнасці”;
Давойна (ВР1401, Ч1431): даў + войн = “годны да шчасця”
Данміла (дачка в.к.л. Гедыміна): былі гоцк. імёны Dumilda, Dunila;
Данута (дачка к. Кейстута): было герм. імя Danna;
Даўгайла (б. 1413 г.): даў + гайл = “здольны да жвавасці”
Даўгвід (б. 1347 г.): даўг + від = “здольны да моцнасці”
Даўген (Гр1413): даў + гін = “пачатак здольнасці”
Даўгерд (к. † 1213 г.; тс. ВР1401, Х1432, ваявода віленскі ад 1433 г.; тс. к. Свірскі 1449 г.): даў + герд = “здольны да аховы”; было герм. імя Dotgerdis;
Даўгоўд (к. 1401 г.; тс. 3ЛМ): герм. Dagaud; даў + гаўд = “годны да спору”;
Даўконт (Гр1413): даў + гунт = “годны да бітвы”
Даўмонт (князь на Ўцене да 1265 г.; тс. Х1432; тс. Даўгімонт, 3ЛМ); спачатна, відаць, Даўмунд (у лісце 1292 г. Dovmundus): было гоцк. імя Damundus; даў + мунд = “здольны да гарлівасці”;
Даўспронг (л.к.; тс. брат в.к.л. Міндоўга): -спронг-, відаць, знітавана з данскім, швецкім і нарвезскім sprang-, sprung- “пукацца, прарастаць”, швецкім språng “крыніца”;
даў + спронг = “годны парастак”; было герм. імя Spranco;
Даўят (к. 1219 г.): даў + ят = “годны нашчадак”
Дзермант (б. каля 1388 г.): дзер + мунд = “гарлівы звер”
Дзірсун (стараста віленскі ў 1365 г.): дзер + сун = “сапраўдны звер”; былі герм. імёны Drasuno, Drusun;
Дорг (ВР1401; тс. 3ЛМ): было пашырана герм. імя Drogo, Druogo; бург. drogo “ваяр”;
Доўнар (б. 1347 г.; тс. шляхецкі род Даўнаровічаў): даў + нар = “захаваная здольнасць”
Драўмут (ВР1401; тс. 3ЛМ): мабыць, ад гоцк. draban “сячы” + мут = “дух сечы”; былі герм. імёны Dramnus, Drammir;
Есбут (б. 1290 г.): відаць, ад герм. is “лёд” + бут = “лядзяны корань”; было гоцк. імя Hosbut;
Жадвід (Жэдывід) (сын в.к.л. Альгерда), Шадвід (3ЛМ): шад + від = “моц абароны”
Жывінбуд (к. 1219 г.): -жывін- (мо’ ад -звін-) + буд = “магутны пасланнік”
Жыгімонт (в.к.л. 1432–1440 гг.; тс. сын к. Карыбута Альгердавіча), Жыгімунд (Х1432):
гоцк. Sigimundus; жыг + мунд = “перамога гарлівасці”;
Застаўд (ВР1401): герм. saz- “сядзець” + таўд = “сядзіба роду”; былі герм. імёны Sasprand, Sazzo, Sassin;
Звінвальт (ВР1401): звін + валд = “магутны ўладаю”
Зігебут (б. 1416 г.): герм. Sigibodo, Sigibaud; зіг + бут = “камель перамогі”;
Імін (л.к.): герм. Imino, Immina; сэнс фарманту няясны;
Канігайла (3ЛМ): кон + гайл = “адважны свавольствам”
Карыбут (сын в.к.л. Альгерда, пачынальнік княскіх родаў Збаразскіх і Вішнявецкіх): герм. Chariobaud; кар + бут = “цяжкі корань”;
Карыгайла (сын в.к.л. Альгерда): кар + гайл = “важкі свавольствам”
Карыят (сын в.к.л. Гедыміна, пачынальнік княскага роду Чартарыйскіх): герм. Cariatto; кар + ят = “цяжкі народзінец”;
Каўдыжад (мо’ Гаўдышад) (б. 1256 г.): гаўд + шад = “ахінуты спорам”
Кейстут (в.к.л. 1381–1382 гг.): відаць, ад прагерманскага і праславянскага keist-, ад якога слав. ‘кисть’, дыял. расейскае ‘кистать’ “неахайна рабіць нешта”, данскае keite “левая рука”, keitet “ляўшун”, тс. “няспрытны, неахайны”; у нашай мове, відаць, наадварот азначала “спрытны, увішны”; РР тлумачыць імя як “спрытнюга” (fortelnik);
Кенна (або Конна) (дачка в.к.л. Альгерда): герм. Cunnia “новы род”; было таксама герм. імя Ginnana;
Кестаўт (сын кашталяна віленскага Мінгайлы): кес + таўт = “кап’ё роду”
Кібарт (сын Мінімунда з Гр1413): герм. Geboart “падараваная рада”;
Кімунд (С1398): герм. Kemmunt, Gimmund; гін + мунд = “пачатак гарлівасці”;
Кінтыбут (к. 1219 г.), Кінбут (3ЛМ): кінт + бут = “корань роду”
Контаўт (б. 1440 г.): кон + таўт = “адважны род”
Коншалк (Х1432): кон + шалк = “адважны слуга”
Кунас (л.к.): герм. Cuno; ад гоцк. kuni “род”;
Кясгайла (маршалак дворны ад 1413 г., пачынальнік шляхецкага роду з сядзібаю ў Дзявілтаве):
кес + гайл = “жвавае кап’ё”
Лелюш (Гр1413, ваявода троцкі ад 1433 г.): герм. Lello, Lullus; ад старагерм. lola “павольнасць”;
Лесій (брат в.к.л. Тройдзеня † да 1282 г.; тс. Lesse, б. 1326 г.): герм. Lezzio, Leczio; ад гоцк. lisan “збіраць”;
Ліздзейка (л.к., продак Радзівілаў, тс. згаданы ў грамаце 1359 г.): жамойцкае lizdas “гняздо” ёсць яўным германізмам – ад усх.-герм. leizda “ліштва, планка, рэйка”; такім чынам, летапіснае апавяданне аб наданні гэтага імя дзеля знаходжання хлопчыка ў гняздзе (у святле таксама іншых матэрыялаў) паказуе на германскае моўнае асяроддзе; нашчадкамі Ліздзейкі былі носьбіты германскіх імёнаў Віршула, Сірпуць, Гостык і Радзівіл;
Лонгвін (сястрэнец в.к.л. Міндоўга); Лынгвен, Лугвеній (сын в.к.л. Альгерда, пачынальнік княскага роду Мсціслаўскіх); Лонгвін (3ЛМ): мабыць, ад старагерм. lung- “хуткі” + він = “хуткі сябр”; былі герм. імёны Lungan, Lungwinda, Langwich;
Любарт (сын в.к.л. Гедыміна): пашыранае герм. імя Lubert, Leubrad, Liubarat; люб + рад = “рада міласці”;
Любка (сын к. Войны): “любы, мілы”; было гоцк. імя Liubita, германскае Lubo;
Лютавор (бацька в.к.л. Віценя), Літавор (Храбтовіч, падскарбі дворны ад 1485 г.): пашыранае герм. імя Liutward, Liutwert; лют + герм. ward “ахоўнік” = “ахоўнік народу”;
Майшагайла (б. 1388 г.): гоцк. maiþms “падарунак” + гайл = “падарунак жвавасці”
Манівід (Монтвід) (стараста віленскі ад 1396 г., пачынальнік шляхецкага роду з сядзібамі ў Жупранах і Вішневе): герм. man “чалавек” + від = “чалавек моцы”, або мунд + від = “моц гарлівасці”; было герм. імя Monvindis;
Мантыгайла (ВР1401): мунд + гайл = “жвавая гарлівасць”
Мантыгерд (ВР1401, намеснік полацкі ў 1398 г., пачынальнік шляхецкага роду з сядзібамі ля Салечнікаў): мунд + герд = “гарлівасць аховы”
Маргер (б. 1336 г.): герм. Margger; гоцк. marh “конь” + гер = “конь войска”;
Матвік (б. 1372 г.): герм. Medovicus; гоцк. maþa “добры, пачэсны” + віг = “пачэсная бойка”;
Маўкольд (л.к. Вільні, бацька в.к.л. Міндоўга): герм. malsks “шалёны, пыхлівы” + валд = “пыхлівы ўладаю”; былі герм. імёны Malchenolf, Malchard, Mahdold;
Ментвін (б. † каля 1387 г.): гоцк. minþs “успамін” + він = “успамін пра сябра”
Міклоўса (дачка к. Кейстута): гоцк. mikils “вялікі, дужы” + гоцк. lausa “воля” = “вялікая воля”
Мікус, Міцусь (Гр1413): герм. Micca; ад гоцк. mikils “вялікі, дужы”;
Мілус (ВР1401): герм. Milis, Melus; “мяккі, прыязны”;
Мінгайла (л.к. Наваградку; тс. стараста віленскі ад 1393 г., ВР1401, Гр1413): мін + гайл = “жвавы думамі”
Міндоўг (в.к.л. 1238–1263 гг.): мін + даўг = “здольны мысленнем”;
Мінімунд (Гр1413), Мінмонт (б. 1442 г.): мін + мунд = “гарлівы думамі”; было герм. імя Munimund;
Монстаўд (Манстольд) (Гр1413): монс + таўд = “імкненне роду”, або монс + стольд = “які набывае імкненне”;
Монствід (Гр1413): монс + від = “моц імкнення”
Монтаўт (стараста салечніцкі ад 1422 г.): мунд + таўт = “гарлівасць роду”; было герм. імя Teutmunt;
Монтвід (сын в.к.л. Гедыміна; тс. б. каля 1388 г.): мунд + від = “моц гарлівасці”; РР тлумачыць імя як “святло Віды” – мабыць, “палкасць Віды”;
Монтвіл (л.к.; тс. 3ЛМ), Мантывіл (б. 1388 г.): мунд + віл = “гарлівая воля”; былі герм. імёны Mantuvin, Willmant;
Монтрым (Гр1413): мунд + рым = “непарушная гарлівасць”
Надоба (б. 1413 г.): гоцк. naudaba “патрэбна, канечна”;
Нарбут (б. 1440 г., пачынальнік шляхецкага роду з сядзібамі ля Няменчына і Лынгменаў):
нар + бут = “захаваны корань”; было герм. імя Norbold;
Нартаўт (пачынальнік шляхецкага роду Нартаўтавічаў): нар + таўт = “захаванне роду”
Нарымунд (сын в.к.л. Гедыміна, пачынальнік княскіх родаў Патрыкеевых, Хаванскіх, Булгакавых і інш.): нар + мунд = “захаванне гарлівасці”; РР тлумачыць імя як “канец святла”; было герм. імя Nordmund;
Наць, Нацко (б. 1347 г.), Начко (Гр1413; кашталян троцкі ад 1452 г.): герм. Natto, Naze; ад старагерм. naþ “міласць”;
Нетымер (к. 1009 г.): герм. Nidmar; нет + мер = “славуты злосцю”;
Ніхна (к. 1359 г.): былі герм. імёны Neccho, Nichar; ад герм. nichus “дробязь”;
Нода (б. 1290 г.): герм. Noto; ад гоцк. nauds “патрэба”;
Нявойст (б. 1393 г.): герм. Neosta; ад гоцк. niujis “новы”;
Остык (Гостык, Гастык) (С1398, Гр1413, кашталян віленскі ад 1418 г.): герм. Gasticho; “вандроўнік”;
Прэзгінд (ВР1401, намеснік полацкі ў 1439 г.; тс. 3ЛМ): прэз + гінд = “посах з шляхетнага камення”, або прэз + кінт = “дзіця шляхетнага камення”;
Прэйбут (3ЛМ): прэз + бут = “корань шляхетнага камення”
Рагвалод (л.к.): раг + валд = “вырак улады”
Радзівіл (ВР1401; тс. маршалак дворны ў 1420 г., пачынальнік шляхецкага роду з сядзібамі ў Упніках і Мусніках; тс. 3ЛМ): рад + віл = “рада волі”; былі герм. імёны Radvich, Radowin, тс. было пашырана імя Willirad;
Ратаўт (3ЛМ): герм. Rattolt, Ratholt; рад + таўт = “рада роду”;
Рокуць (б. † каля 1388 г.; тс. Гр1413): герм. Rocco, Rochus, Roccula; “рык”;
Ромвальт (Румбальд) (маршалак земскі ад 1412 г.): герм. Romualt, Rumbold; ром + валд = “слаўны ўладаю”; або ром + bald “смелы, адважны” = “слаўны адвагаю”;
Рукля (сын в.к.л. Міндоўга): герм. Roecila, Ruccko; “рык”;
Рымавід (Гр1413, пачынальнік шляхецкіх родаў Забярэзінскіх, Аляхновічаў, Дарагастайскіх; тс. стараста берасцейскі 1459 г.; тс. шляхецкі род Рымвідаў-Міцкевічаў): рым + від = “непарушная моцнасць”
Рымгайла (3ЛМ): рым + гайл = “непарушная ганарыстасць”; было герм. імя Rihheil;
Рымтаўт (б. † каля 1449 г.): рым + таўт = “непарушны род”
Рымунт (сын в.к.л. Тройдзеня), Рымант (б. 1389 г.): герм. Rihmund; герм. rih “гаспадар” + мунд = “гаспадар гарлівасці”, або рым + мунд = “непарушная гарлівасць”;
Рынгала (дачка к. Кейстута): “кольца”; было гоцк. імя Ringilio;
Рынгольт (л.к. Наваградку): герм. Ringolt; рынг + валд = “кольца ўлады”;
Савігайла (б. † каля 1440 г.): сав + гайл = “жвавае сонца”
Савігін (б. † каля 1388 г.; тс. 3ЛМ): саў + гін = “пачатак сонца”
Савірым (3ЛМ): саў + рым = “непарушнае сонца”;
Сак, Сака (Гр1413, пачынальнік шляхецкага роду Саковічаў з Няменчына): герм. Sacco, Sack; ад гоцк. sakjo “спрэчка”;
Сангаў (Гр1413), Сангушка (сын к. Фёдара Альгердавіча), Сонгаў (3ЛМ): ад герм. sangwa, гоцк. saggws “спеў”; былі герм. імёны Sanchard, Sancho, Sancke;
Сарвід (3ЛМ): герм. Sarvidis; сар + від = “зброя моцы”;
Сарман (цівун Жыжмарскі, 3ЛМ): герм. Saraman; сар + герм. man “чалавек” = “чалавек зброі”;
Саўгут (б. 1386 г.): саў + гуд = “боскае сонца”
Саўмунт (б. 1379 г.), Савімонт (3ЛМ): саў + мунд = “гарлівасць сонца”; было герм. імя Semund;
Свалегед (л.к.; тс. Swelgate пад 1205–1221 гг. з хронікі Генрыка Латвійскага): сваль + гед = “пышнае полымя”; было герм. імя Swallehart;
Свальген (Свялгеній) (брат в.к.л. Тройдзеня † да 1282 г.), Жваліген (3ЛМ): сваль + гін = “пачатак полымя”
Свідрыгайла (в.к.л. 1430–1432 гг.): герм. імя Swidirih “магутны гаспадар” + гайл = “гаспадар, магутны свавольствам”
Свімунт (б. 1394 г.): свін + мунд = “гарлівасць моцы”; было герм. імя Svidmuot;
Свінтарог (л.к.): свінт + раг = “магутны вырак”
Сірпуць (брат в.к.л. Тройдзеня † да 1282 г.; тс. б. каля 1380 г.; тс. 3ЛМ): былі герм. імёны Serpwin, Scerpholt; ад старагерм. scearp “востры”;
Скамунт (С1398), Скуманд, Скаламунд (яцвяскі к. † 1284 г.): скалк + мунд = “слуга гарлівасці”
Скіргайла (л.к.; тс. сын в.к.л. Альгерда): скір + гайл = “чыстая жвавасць”
Скірмунт (л.к.; тс. шляхецкі род на Піншчыне): скір + мунд = “ясны розум”; было герм. імя Scaramunt;
Скіртаўт (б. 15 ст.): скір + таўт = “чысты род”
Спрудэйка (к. 1219 г.): відаць, ад герм. sprutan “шунаць, пукацца”; былі герм. імёны Sprutho, Sprozwart;
Спэра (л.к.): герм. Sperus; ад герм. sper “кол, дзіда”;
Стэйгівіл (ВР1401): гоцк. steig- “уздым” + віл = “уздым волі”
Судымунт (к. † 1394 г.; тс. чашнік дворны 1409 г.): гоцк. sauþa “вобраз” + мунд = “вобраз гарлівасці”; былі герм. імёны Sudo, Sodilmunt;
Сунгайла (С1398, Гр1413, кашталян троцкі ад 1413 г.): сун + гайл = “сапраўдная жвавасць”; было герм. імя Sunichilo;
Сурвіла (к. 1336 г.; тс. брат кашталяна віленскага Мінгайлы, ВР1401; тс. шляхецкі род Сурвіловічаў): сур + віл = “паважаны за волю”
Сургайла (ВР1401; тс. 3ЛМ), Сыргайла (б. 1291 г.): сур + гайл = “паважаны за жвавасць”; было герм. імя Sarahailo;
Сургаўд (б. † каля 1431 г.): сур + гаўд = “паважаны за цноту”; былі герм. імёны Saregaud, Suigaud;
Сургут (Гр1413): сур + гуд = “які шануе Бога”
Суркант (б. 1379 г.; тс. 3ЛМ): сур + гунт = “бітва пашаны”
Сурмін (стараста Вялены ў 1372 г.): сур + мін = “памяць пашаны”
Сурмонт (3ЛМ): сур + мунд = “паважаны за гарлівасць”
Сур’ят (б. 1388 г.): сур + ят = “дзіця пашаны”
Сутарт (3ЛМ): сут + торт = “мажнасць спакою”
Сутынк (л.к.), Сутка (сын Андрэя Гілігунта з Гр1413), Сутыла (3ЛМ): герм. Suto; “рахманы”;
Талівойша (сын Андрэя Гастоўта, ВР1401; тс. шляхецкі род Талівойшаў ад Мінгайлы, старасты ашмянскага): тал + войш = “дасціпны паляўнічы”
Талімонт (к. Свірскі 1449 г.; тс. род Тальмонтаў ад яго): тал + мунд = “гарлівая дасціпнасць”
Талмут (3ЛМ): герм. Talamot; тал + мут = “дух дасціпнасці”;
Талунт (к. † каля 1398 г.): “дасціпны”
Тальят (Ч1431), Талют (к. Гедройцкі 1451 г.): тал + ят = “дасціпнае дзіця”
Таўбут (б. † каля 1413 г.): герм. Teutobod; таўт + бут = “камель роду”;
Таўтвід (б. 1440 г.): герм. Teudoidis, Teudwit; таўт + від = “дрэва роду” або “моц роду”;
Таўтвіл (пляменнік в.к.л. Міндоўга, к. Полацку да 1263 г.; тс. сын к. Кейстута; тс. 3ЛМ): таўт + віл = “воля роду”; былі гоцк. імёны Theudila, Totila, герм. Teodwal, Deowilh, Theodowin;
Таўтыгерд (Гр1413, стараста майшагольскі ў 1434 г.): герм. Teutgerdis; таўт + герд = “ахова роду”;
Таўтыгінд (С1398, ВР1401): таўт + гінд = “посах роду”
Таўтымін (б. 1444 г.); тс., відаць, ‘Тюдиямин’ пад 1262 г.: таўт + мін = “памяць роду”
Трабус (л.к.; тс. тапонім Трабы): былі герм. імёны Trabini, Trapold; ад гоцк. draban “сячы”;
Трайнята (Тройнат) (в.к.л. 1263–1264 гг.): былі герм. імёны Throant, Truantdo, Troannus; ад герм. thrau “помста”;
Тройдзень (в.к.л. 1270–1282 гг.): былі герм. імёны Trostila, Trosthad; ад гоцк. traustja “звяз, угода”, trausts “моцны, верны”;
Трыд (ваявода в.к.л. Тройдзеня, 1275 г.): гоцк. þridja “трэці”; былі герм. імёны Tridmund, Tridlindis, Tridulf;
Цвербут (стараста берасцейскі 1413 г.; тс. 3ЛМ): цвер + бут = “корань ваяўнічасці”
Цвермунт (3ЛМ): цвер + мунд = “гарлівая ваяўнічасць”;
Чупа (Гр1413): гоцк. skuppa “чуб”
Шадыбор (брат маршалка дворнага Кясгайлы): шад + бар = “абарона нараджэння”
Эйвід (3ЛМ): эй + від = “лязо моцы”; было герм. імя Einswid;
Эйвільд (Гр1413; тс. 3ЛМ): эй + вільд = “дзікае лязо”; было гоцк. імя Vivildus;
Эйгайла (б. 1303 г.): эй + гайл = “жвавае лязо”
Эйгінт (б. 1360 г.), Эгінт (3ЛМ): герм. Egind; эй + гінт = “чароўнае лязо”
Эйнар (б. 1390 г.): герм. Einar; эй + нар = “захаванае лязо”;
Эйрам (3ЛМ): эй + ром = “лязо славы”
Эйсмант (шляхецкі род на Гарадзеншчыне): герм. Eemund, Eumund; эй + мунд = “гарлівае лязо”;
Эрык (к. Свірскі 1432 г.): герм. Erich, Eeric, Eriko; ад герм. era “чэсць”;
Юндыл (шляхецкі род на Ваўкавышчыне): ад гоцк. junda “маладосць”; было гоцк. імя Iudila;
Ягайла (в.к.л. 1377–1386 гг.; тс. к. Гедройцкі 1431 г.; тс. 3ЛМ): я + гайл = “сапраўды жвавы”;
Ягінт (стараста лідскі ў 1433 г.): я + гінд = “сапраўды чароўны”
Ядат (Гр1413), Ядут (б. 1379 г.; тс. 3ЛМ): “нашчадак”
Ямант (л.к.; тс. к. Клецку ў 1398 г.): я + мунд = “сапраўды гарлівы”
Ятвід (б. 14 ст.): ят + від = “дзіцё моцы”
Tags: германцы
Subscribe

Recent Posts from This Journal

  • Р Э Ц Э Н З І Я

    С.В. Тарасава на зборнік артыкулаў з дадаткамі А. Дайліды “Пачаткі Вялікага княства Літоўскага: ад стварэння да Крэўскай уніі”…

  • Рэцэнзія на Зінькевіча

    Зноў міфы замест гісторыі рэцэнзія на: Всеслав Зинькевич “Несвядомая” история Белой Руси Москва: “Книжный мир”,…

  • Рэцэнзія на Зінькевіча (ч. 2)

    Калі зінькевічы пачынаюць свае мантры пра “спрадвечна адзіны рускі народ” – я адразу жадаю запытаць: калі гэты “адзіны…

  • Рэцэнзія на Зінькевіча (ч. 3)

    У гэтай сувязі цікавым выглядае пастулат “заходнерусісцкіх” канцэпцый (яго падзяляе і Зінькевіч) аб тым, што беларускае народнасці да 19…

  • Рэцэнзія на Зінькевіча (ч. 4)

    Адным словам, паводле свайго механізму, генэза ідэнтычнасці “літвінаў” ВКЛ была ў дакладнасці такою ж, як генэза “рускае”…

  • Рэцэнзія на Зінькевіча (ч. 5)

    Пры разгледжанні нашае палітычнае гісторыі паўстае вельмі важнае, можна сказаць, галоўнае пытанне: Беларусь геапалітычна – гэта цэнтр або…

  • Post a new comment

    Error

    Anonymous comments are disabled in this journal

    default userpic
  • 0 comments